پروکتوسکوپی (proctoscopy)، که به آن رکتوسکوپی (Rectoscopy) هم گفته می شود؛ یکی از روش های پیشرفته، دقیق و موثر برای بررسی رکتوم، راست روده یا انتهای روده بزرگ محسوب می شود.
در روش پروکتوسکوپی یا رکتوسکوپی؛ پزشک با استفاده از ابزار تشخیصی به نام پروکتوسکوپ، به طور مستقیم داخل رکتوم و مقعد را برای بررسی و تایید وجود بیماری های مقعدی مانند هموروئید، شقاق، تومورهای سرطانی مانند سرطان مقعد، التهاب روده مشاهده می کند.
پروکتوسکوپی: ابزار حیاتی تشخیص دقیق بیماری های رکتوم و مقعد
پروکتوسکوپی؛ روشی دقیق و ایمن برای تشخیص وجود بیماری های مقعد و رکتوم (انتهای روده بزرگ) است که علائم مبهم و مشکوک را بررسی و وجود نوع بیماری را مشخص می کند.
ابزار پروکتوسکوپ؛ یک لوله فلزی- پلاستیکی استوانه ای کوتاه، بسیار باریک و قابل انعطاف است که در سر این لوله، چراغ و دوربین کوچکی تعبیه می شود.
بخش های اصلی پروکتوسکوپ:
- لوله استوانه ای (تیوب): بخش اصلی که به مقعد وارد می شود.
- ابچوراتور: میله مخروطی برای تسهیل ورود به روده و جلوگیری از آسیب به مخاط روده و مقعد
- چراغ: منبع نور برای روشن کردن و دید بهتر داخل مقعد و رکتوم.
- عدسی: برای بزرگنمایی و مشاهده دقیق مخاط مقعد و رکتوم.
- گریپ: دسته برای کنترل راحت ابزار هنگام معاینه درون مقعد و رکتوم.
- فورسپس بیوپسی: انبر مخصوص برای بیوپسی یا برداشتن نمونه سلول های مشکوک درون مقعد و رکتوم.
کاربرد های روش تشخیصی پروکتوسکوپی:
- تشخیص انواع هموروئید (بواسیر داخلی و خارجی)
- تشخیص انواع پولیپ های رکتوم و مقعد
- بررسی و تشخیص انواع بافت های غیر طبیعی و زخم های مزمن
- پیدا کردن علت وجود خون در مدفوع، خونریزی از رکتوم و خونریزی مقعدی
- تشخیص و بررسی سلول های پیش سرطانی یا تومورهای سرطانی
- ارزیابی میزان بهبودی مقعد و رکتوم پس از درمان های جراحی یا لیزر درمانی مانند لیزر هموروئید یا بواسیر
- بیوپسی: برداشتن همزمان سلول های مشکوک دیواره رکتوم و مقعد همزمان با بررسی ناحیه
مزایای پروکتوسکوپی: بیوپسی همزمان و بررسی جهش ژنتیکی
پروکتوسکوپی، اولین گام موثر در شناخت تشخیص و بررسی روند گسترش علائم بیماری های خطرناک و پیشرونده ای مانند سرطان رکتوم یا سرطان مقعد محسوب می شود.
در تحقیقات جدید، بافت های نمونه برداری شده، از نظر تغییرات جاز مزیت های پروکتوسکوپی این است که همزمان با انجام پروکتوسکوپی، بیوپسی یا نمونه برداری از بافت ها یا سلول های مشکوک غیر طبیعی نیز انجام شده و معلوم می شود که آیا سرطان مقعد کشنده است یا قابل درمان.
جهش ژنی (موتاسیون) هم آنالیز و بررسی می شوند تا به پزشک در مورد تعیین موثرترین درمان دارویی و هدفمند منجر به درمان کامل، کمک کند.معلوم می شود
مقایسه پروکتوسکوپی با سیگموئیدوسکوپی: از عملکرد تا بررسی تفاوت ها
پروکتوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی؛ هر دو روش تشخیص تخصصی با ابزار پیشرفته، برای بررسی داخل روده بزرگ، رکتوم و مقعد هستند.
ویژگی های پروکتوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی: محدوده قابل بررسی مقعد و روده بزرگ
ابزار تشخیصی پروکتوسکوپی:
– طول دستگاه: حدود 25 سانتی متر
– محدوده قابل مشاهده: داخل رکتوم و مقعد، به اندازه طول دستگاه
– انعطاف پذیری: کمتر. سفت تر و کوتاه تر از سیگموئیدوسکوپی است.
– زمان انجام: حدود 10 دقیقه
ابزار تشخیصی سیگموئیدوسکوپی:
– طول دستگاه: حدود 70 سانتی متر
– محدوده قابل مشاهده: داخل مقعد، رکتوم و قسمتی از روده بزرگ به نام سیگموئید
– انعطاف پذیری: با انعطاف بیشتر و بلندتر از پروکتوسکوپی است.
– زمان انجام: حدود 15 تا 30 دقیقه
کولونوسکوپی: ابزار تشخیص بیماری های روده بزرگ
نکته مهم این است که در صورت گسترش علائم بیماری به روده بزرگ (کولون) و درگیر شدن آن، به دلیل محدود بودن ناحیه مورد بررسی توسط پروکتوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی، این ابزار قادر به دیدن درون روده بزرگ نیستند.
در اینصورت، طبق نظر پزشک، از ابزار کولونوسکوپی استفاده می شود تا بررسی دقیق و کاملی از درون روده بزرگ، انجام شود.
آماده سازی قبل از پروکتوسکوپی: اقدامات و مراقبت های ضروری
قبل از انجام پروکتوسکوپی، باید داخل روده و مقعد، از مدفوع کاملا خالی و تمیز باشد. تمیز بودن روده و مقعد به مشاهده و تشخیص دقیق کمک می کند.
مراحل و مراقبت های لازم قبل از پروکتوسکوپی:
- استفاده از داروهای ملین یا انجام تنقیه (انما): برای تخلیه کامل رکتوم و مقعد
- مطلع ساختن پزشک در مورد مصرف دارو: داروهای شیمیایی، گیاهی، مکمل و بدون نسخه
- قطع موقت داروهای رقیق کننده خون: در صورت دستور پزشک مانند آسپرین و وارفارین و…
- ناشتا بودن قبل از انجام پروکتوسکوپی، طبق توصیه پزشک.
مراحل انجام پروکتوسکوپی: بررسی و بیوپسی سلول های مشکوک در مقعد و رکتوم
پروکتوسکوپی، اغلب به صورت سرپایی و بدون نیاز به بیهوشی، انجام می شود. این مراحل بین 15 تا 30 دقیقه زمان می برد و بیمار پس از آن، می تواند به منزل باز گردد.
- بیمار به پهلو یا بر روی شکم دراز می کشد.
- پزشک، انگشت خود را به روغن مخصوصی آغشته کرده و برای تشخیص حساسیت یا انسداد، درون مقعد بیمار، می برد.
- پزشک، لوله مخصوص پروکتوسکوپی، را به ژل مخصوص آغشته و به مقعد وارد می کند.
- برای افزایش دید پزشک از درون مقعد و رکتوم، کمی هوا به درون رکتوم دمیده می شود.
- پزشک در صورت مشاهده بافت و سلول های مشکوک، بیوپسی همزمان را انجام می دهد.
- نحوه معاینه بواسیر یا هموروئید و شقاق هم به همین صورت است.
عوارض احتمالی پروکتوسکوپی: نادر، خفیف و موقتی
به طور کلی، پروکتوسکوپی، روشی بدون عوارض، بدون درد و ایمن است. در موارد نادری، برخی بیماران عوارض موقتی را مشاهده می کنند که بعد از مدت کوتاهی، برطرف می شود.
شایع ترین عوارض موقتی انجام پروکتوسکوپی:
- احساس ناراحتی یا درد خفیف در مقعد
- مشاهده خون در مدفوع
- خونریزی خفیف مقعدی تا چند روز
- پارگی یا عفونت خفیف در رکتوم یا مقعد
- بروز تب 38 درجه یا بالاتر، در صورت عفونت
- احساس نفخ یا پری شکم به علت دمیده شده هوا به درون رکتوم
مراقبت های پس از پروکتوسکوپی: تسریع روند بهبود
پس از انجام پروکتوسکوپی، اغلب بیماران به حالت عادی زندگی روزمره خود، باز می گردند. انجام بعضی کارها، در بهبود سریع و کاهش عوارض خفیف پس از پروکتوسکوپی، به بیمار کمک می کند.
توصیه های تسریع بهبود و جلوگیری از عوارض پس از پروکتوسکوپی:
- نوشیدن مایعات برای کاهش نفخ روده و شکم
- پرهیز از فعالیت های سنگین در روز قبل و بعد از انجام پروکتوسکوپی
- مصرف مسکن های ساده در صورت تجویز پزشک
- مراجعه به پزشک معالج در صورت بروز تب، عفونت و خونریزی
بررسی جواب پروکتوسکوپی: آغاز درمان بیماری های مقعدی و روده ای
بعد از انجام پروکتوسکوپی، نتیجه آزمایش بلافاصله در اختیار بیمار قرار می گیرد. در صورت انجام همزمان بیوپسی و نمونه برداری، نتیجه چند روز بعد، آماده می شود.
اقدامات درمانی پس از بررسی جواب پروکتوسکوپی:
- شروع درمان های دارویی با تشخیص پزشک متخصص.
- تجویز کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی: در صورت مشاهده علائم گسترش یافته به کولون (روده بزرگ)، پزشک این آزمایش های تخصصی را تجویز می کند.
لیزر درمانی: موثرترین روش درمان بیماری های مقعدی
پس از انجام آزمایش های لازم و تایید وجود بیماری در رکتوم و مقعد، گام بعدی، درمان فوری بیماری است.
کلینیک تخصصی لیزر درمان، به عنوان یکی از معتبرترین مراکز درمان بیماری های مقعدی و نشیمنگاهی مانند بواسیر یا هموروئید داخلی و خارجی، فیشر (شقاق)، آبسه، فیستول و کیست مویی، شناخته می شود.
مزایای کلینیک لیزر درمان: موثرترین و بهترین درمان بیماری های مقعدی
- دقت بالا در شناسایی و درمان انواع بیماری های مقعدی
- لیزر درمانی بدون درد، بیهوشی، بستری و به صورت کاملا سرپایی انجام می شود.
- کمترین احتمال عود و بازگشت علائم بیماری های مقعدی
- بدون عوارض جانبی
- کاهش هزینه های جانبی بیمار
- بازگشت فوری بیمار به زندگی عادی
- مراقبت های ساده در دوران نقاهت کوتاه
سوالات متداول درباره پروکتوسکوپی: مشاهده درون رکتوم؛ بررسی بیماری های مقعدی
- آیا بیمار در طول انجام پروکتوسکوپی، احساس درد دارد؟
خیر. پروکتوسکوپی اغلب بدون درد است. در برخی بیماران درد خفیف و کمی خونریزی، مشاهده می شود.
- آیا قبل از انجام لیزر درمانی بیماری مقعدی هموروئید، باید پروکتوسکوپی انجام شود؟
بعد از معاینه اولیه توسط جراحان متخصص کلینیک لیزر درمان، در صورت نیاز، پروکتوسکوپی یا کولونوسکوپی، تجویز می شود. پروکتوسکوپی، به پزشک در مورد نوع، محل، شدت و ناحیه درگیر بیماری کمک می کند.
- آیا بعد از پروکتوسکوپی، بیمار می تواند رانندگی کند؟
بله. بیمار می تواند فعالیت های روزمره را از سر گیرد.
- ارتباط با کلینیک لیزر درمان، برای درمان بیماری نشیمنگاهی مقعد با لیزر چگونه است؟
ارتباط با کلینیک لیزر درمان، مشاوره رایگان تلفنی و تعیین وقت درمان لیزری، از طریق شماره تلفن ثابت
02140222235 و تلفن همراه 09190075732 امکان پذیر می باشد.
- در کلینیک لیزر درمان، مشاوره تلفنی رایگان برای درمان هموروئید مقعدی وجود دارد؟
بله. از طریق تماس با شماره تلفن ثابت 02140222235 و تلفن همراه 09190075732 امکان ارتباط با مشاوران با تجربه کلینیک و مشاوره رایگان تلفنی فراهم شده است.
- بهترین راه درمان بیماری های مقعدی مانند هموروئید، کدام روش است؟
لیزر درمانی؛ درمان بیماری های مقعدی با لیزر که بدون درد، بیهوشی و بستری انجام می شود، با کمترین عوارض جانبی، موثرترین روش درمان بیماری های مقعدی مانند هموروئید، شقاق، فیستول، آبسه و کیست مویی است.
- آیا در کلینیک لیزر درمان، درمان هموروئید با لیزر، توسط جراح خانم انجام می شود؟
بله. حضور جراحان متخصص و با تجربه خانم در کلینیک لیزر درمان، یکی از مزایای قابل اعتماد توسط بیماران خانم است. اغلب بیماران خانم به علت اطمینان و آسایش خاطر در طی دوران معاینه و درمان با لیزر، به کلینیک لیزر درمان مراجعه می کنند.
