نشستن طولانی مدت روی صندلی یا توالت، گرچه فعالیتی بی خطر به نظر میاد، در واقع از مشکلات ساده مانند کمر درد، خستگی پاها، تا عوارض جدی مثل دیابت، بیماری های قلبی، افسردگی و حتی بیماری های جدی مثل هموروئید و شقاق مقعدی رو در پی داره.
نشستن روزانه 6 ساعت چه بر روی مبل هنگام تماشای تلویزیون، چه پشت میز کار و حتی در توالت، باعث آسیب جدی به جسم و روان میشه.
رعایت نکات ساده در پیشگیری از این مشکلات، باعث افزایش کیفیت زندگی و سلامت فردی میشه.
احساس ضعف در عضلات پا و باسن: شایع ترین عارضه نشستن طولانی مدت
نشستن طولانی مدت، باعث کاهش فعالیت عضلات بزرگ ساق پا و عضلات باسن یا گلوئتال میشه. اهمیت سلامت این عضلات، هنگام راه رفتن، تعادل و فعالیت های روزانه، مشخص میشه.
نتیجه تضعیف عضلات پا و باسن:
- خستگی و احساس سنگینی در پاها
- افزایش خطر به زمین افتادن
- احساس درد در اثر گرفتگی و اسپاسم عضلات پا و باسن
- آسیب های ورزشی
چاقی و تجمع چربی های شکمی: عوارض نشستن های طولانی
نشستن طولانی مدت یا بی تحرکی، متابولیسم بدن رو کند میکنه و باعث کاهش ترشح لیپوپروتئین لیپاز میشه که برای سوزاندن و کالری سوزی چربی ها و قندهای خورده شده، ضروریه. در نتیجه آزاد شدن انرژی این مولکول ها کاهش پیدا میکنه و باعث تجمع چربی احشایی یا چربی ذخیره شده در شکم (خطرناک ترین نوع چربی) و بزرگی حجم شکم بخصوص در مردان میشه.
عوارض چربی شکمی (احشایی): ناشی از نشستن طولانی
- ابتلا به دیابت نوع 2: در اثر کاهش حساسیت به انسولین
- ابتلا به بیماری قلبی: افزایش خطر سکته و حمله قلبی
- ابتلا به بیماری های گوارشی: اسهال، یبوست و تنبلی روده ها
- کمر درد: افزایش فشار به مهره های کمر و خطر دیسک کمر
- کاهش اعتماد به نفس: در اثر ظاهر نامتناسب اندام
راه های پیشگیری از چربی شکمی (احشایی):
- حرکت دادن بدن هر 30 دقیقه: تغییر حالت بدن، راه رفتن و انجام تمرینات کششی بدن
- تمرینات ورزشی منظم: پیاده روی، دوچرخه سواری یا تمرینات مقاومتی مانند پلانک حداقل 20 دقیقه در روز یا 150 دقیقه در هفته
- رعایت رژیم غذایی سالم: غذاهای پر فیبر مثل میوه ها، سبزی ها، نان های سبوس دار و غلات کامل و غذاهای کم چرب و کم نمک
- نشستن بر روی صندلی های ارگونومیک: کاهش فشار بر روی لگن و کمر
- کم کردن زمان نشستن بر روی توالت فرنگی و سنتی
ابتلا به بیماری های مقعدی: هموروئید، شقاق و کیست مویی در اثر نشستن طولانی
نشستن های طولانی مدت، روی توالت یا صندلی، با وارد آمدن فشار مستقیم بر ناحیه نشیمنگاه یا مقعد و دنبالچه، منجر به بروز بیماری های دردناک مقعدی میشه.
ابتلا به هموروئید (بواسیر):
فشار مداوم بر سیاهرگ های مقعد (وریدهای رکتوم)، باعث التهاب و تورم وریدها، نهایتا ابتلا به بواسیر یا هموروئید مقعدی میشه.
روش های گوناگونی برای درمان بواسیر وجود دارد؛ از درمان خانگی بواسیر تا لیزر درمانی هموروئید (بواسیر)
شایع ترین علائم هموروئید یا بواسیر:
- بیرون زدن توده های خونی دور مقعد در هموروئید یا بواسیر خارجی
- بروز توده ها در کانال مقعدی در بواسیر داخلی
- احساس درد شدید مقعد
- سوزش و خارش مقعد
- خونریزی مقعدی هنگام اجابت مزاج
ابتلا به شقاق (فیشر) مقعدی:
شقاق یا فیشر مقعدی، پارگی و زخم بریدگی مانند کوچکی در دیواره رکتوم یا دور مقعده که در اثر یبوست، زور زدن هنگام دفع و نشستن های طولانی ایجاد میشه.
لیزر درمانی شقاق مقعدی، در کنار سایر روش ها مانند درمان شقاق در خانه، استفاده از دارو و پماد برای درمان شقاق، به بهبود بیماری و کاهش علائم آزار دهنده آن کمک می کنند.
شایع ترین علائم شقاق یا فیشر:
- درد شدید تیز و خنجر مانند
- سوزش و خارش آزار دهنده
- خونریزی هنگام دفع و بعد از آن
- عمیق شدن زخم شقاق و درگیر شدن عضلات مقعدی
ابتلا به کیست مویی یا پیلونیدال:
موی برگشتی یا کیست مویی عفونی، در پایین کمر و بالای خط باسن (انتهای ستون مهره ها) بروز میکنه. برگشت مو به داخل پوست، باعث تشکیل حفره یا فرورفتگی در پوست میشه. تجمع مو در این حفره، باعث التهاب، تورم و عفونت میشه که بسیار دردناک و خطرناکه.
علائم کیست مویی یا سینوس پیلونیدال، اغلب در افراد دارای موهای ضخیم، سابقه ابتلا در خانواده، افراد دارای مشاغل نشسته مانند رانندگان، کارمندان، افراد بی تحرک و کم تحرک بروز میکنه.
موثرترین راهکار های پیشگیری از بیماری های مقعدی:
- پرهیز از نشستن های طولانی مدت روی صندلی، توالت و تکیه به پشتی
- رعایت رژیم غذایی پر فیبر برای جلوگیری از یبوست
- استفاده از بالشتک های دوناتی برای کاهش فشار روی مقعد
- زور نزدن هنگام اجابت مزاج
رگ های واریسی: خطر لخته شدن خون در اثر نشستن های طولانی
نشستن های طولانی و کم تحرکی، باعث کند شدن جریان خون در رگ های ساق پا میشه. به مرور زمان، ضعیف شدن دیواره وریدها باعث بروز رگ های واریسی عنکبوتی میشه.
نادیده گرفتن این مشکل، باعث بروز عوارض جدی مانند لخته شدن خون یا ترومبوز ورید عمقی میشه.
حرکت لخته خون به سمت ریه ها؛ آمبولی ریه، تهدید زندگی و خطر مرگ رو به دنبال داره.
پیشگیری از رگ های واریسی و خطر لخته شدن خون:
- تغییر وضعیت بدن و راه رفتن بعد از 30 دقیقه نشستن
- انجام حرکات کششی
- پوشیدن جوراب های واریسی برای بهبود گردش خون در پاها
ابتلا به دیابت نوع 2: در اثر نشستن های طولانی مدت
تحقیقات نشان میده، افرادی که بیش از 6 ساعت در روز به حالت نشسته هستن، بیش از دو برابر از دیگر افراد، در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 هستن. دلیل آن، اختلال در تنظیم قند خون و کاهش حساسیت بدن به انسولین هست.
راه های پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع 2:
- فعالیت منظم بدنی مثل پیاده روی روزانه به مدت حداقل 30 دقیقه
- تمرینات سبک یا ورزش منظم
- کاهش مصرف غذاهای شیرین و پرکالری
ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی: از عوارض نشستن های طولانی
بی تحرکی و نشستن های طولانی مدت، عملکرد طبیعی قلب و سیستم گردش خون رو مختل میکنه. آمار نشان میده، افرادی که ساعت های طولانی پشت میز یا جلوی تلویزیون و موبایل هستن، 60% بیش از دیگران در معرض حمله قلبی و سکته مغزی قرار دارن.
پیشگیری از ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی:
- انجام ورزش های هوازی حداقل به مدت 30 دقیقه در روز
- رعایت رژیم غذایی سالم پرفیبر، کم نمک و کم چرب
اضطراب، استرس و افسردگی: عوارض روحی نشستن های طولانی
نشستن های طولانی، نه تنها بر جسم فرد، بلکه بر روح و روان تاثیر منفی میذاره. بی تحرکی، باعث کاهش ترشح هورمون اندورفین یا هورمون شادی بخش میشه که خطر استرس و افسردگی رو به دنبال داره.
راه های پیشگیری از اضطراب، استرس و افسردگی:
- فعالیت هایی مانند یوگا، مدیتیشن یا ورزش های گروهی
- تمرینات سبک ورزشی یا پیاده روی روزانه
- فعالیت های گروهی با شرکت در کلاس های مختلف
کمر درد و آسیب به ستون فقرات: از عوارض دردناک نشستن های طولانی
از شایع ترین عوارض درد ناک نشستن طولانی مدت، کمر درد و آسیب به ستون مهرها هست. وزن بدن در حالت نشسته، فشار زیادی به مهره های کمر، گردن و زانوها وارد میکنه.
عوارض ناشی از فشار زیاد به مهره های کمر:
- دیسک کمر
- ساییده شدن مهره های کمر
- اسپاسم یا گرفتگی عضلات
راه های پیشگیری از کمر درد و آسیب به ستون فقرات:
- تغییر وضعیت بدن: هر 30 دقیقه، با تغییر پوزیشن بدن و راه رفتن
- استفاده از صندلی ارگونومیک: صندلی راحت با پشتی بلند، گردنی راحت و قابل تنظیم، به کاهش فشار به کمر و ستون فقرات، هنگام نشستن، کمک زیادی میکنه.
- استفاده از بالشتک های دوناتی شکل: برای کاهش فشار و سنگینی بالاتنه روی کمر و باسن
- ورزش: تمرینات ورزشی، به تقویت و استحکام عضلات کمک میکنه.
- استفاده از داروهای مسکن ضد درد و التهاب در صورت لزوم
اختلال در گردش خون: از عوارض نشستن های طولانی
نشستن های طولانی، با اختلال و کاهش گردش خون در ناحیه نشیمنگاه و لگن، باعث عوارض زیر میشه:
- احساس گزگز و بیحسی در ناحیه لگن و باسن
- افزایش خطر ابتلا به یبوست و تنبلی روده و نهایتا هموروئید مقعدی
- تاثیر بر سلامت پروستات در مردان
- افزایش فشار بر اندام های لگنی در زنان و تشدید مشکلات قاعدگی در زنان
راهکارهای پیشگیری از اختلال در گردش خون:
- بلند شدن و راه رفتن هر 30 دقیقه تا 45 دقیقه یکبار
- انجام حرکات کششی لگن مثل پل (بریج)
- تمرینات یوگا و پیلاتس برای بهبود گردش خون لگن
- استفاده از بالشتک های دوناتی برای توزیع بهتر وزن بدن
سوالات متداول در مورد عوارض خطرناک نشستن طولانی مدت روی صندلی و توالت
- آیا نشستن های طولانی مدت، باعث بواسیر میشه؟
بله. فشار زیاد روی رگ های مقعدی باعث التهاب و تورم رگ ها و بروز بواسیر میشه.
- آیا زیاد نشستن باعث کیست مویی میشه؟
بله. نشستن زیاد یا نشستن روی صندلی های پشتی دار و تکیه دادن به پشتی، باعث برگشت مو به پوست و ایجاد کیست مویی و عفونت آن میشه.
- بهترین روش درمان هموروئید ناشی از نشستن های طولانی مدت، کدام روش هست؟
لیزر درمانی موثرترین روش درمان هموروئید و سایر بیماری های مقعدی مثل شقاق، فیستول، آبسه و کیست مویی محسوب میشه. درمان با لیزر بدون درد، بیهوشی، بستری در مدت 20 تا 45 دقیقه در کلینیک تخصصی و مجهز توسط جراح متخصص انجام میشه.
- در افرادی که ساعت ها پشت میز کار به حالت نشسته هستن، چه راهکارهای موثری برای پیشگیری از عوارض وجود داره؟
استفاده از صندلی های ارگونومیک، هر نیم ساعت یکبار از جای برخاستن و راه رفتن، ورزش های سبک مثل پیاده روی، نشستن روی بالشتک دوناتی شکل و …
