فیستول، یکی از بیماری های شایع، دردناک و آزاردهنده مقعدی است که به دلیل ایجاد یک مسیر لوله ای غیر طبیعی بین داخل کانال مقعد یا روده و سطح پوست، ایجاد می شود.
در صورت ایجاد کانال فیستول؛ مدفوع، عفونت، خونابه و مواد دفعی درون روده، به جای دفع از مقعد، از این کانال به سطح پوست اطراف مقعد، واژن و باسن رسیده و خارج می شود.
در صورت عدم درمان به موقع، کانال های فیستول مقعدی، گسترش پیدا می کنند یعنی تعداد کانال ها و عمق آن ها بیشتر می شود.
درمان فیستول با دارو: درمان موثر و مکمل
درمان فیستول با دارو، به عنوان درمان قطعی و کامل محسوب نمی شود بلکه با کنترل عفونت، کاهش درد و التهاب به عنوان درمان موقتی و کمکی در نظر گرفته می شود.
در واقع، درمان دارویی برای بیمارانی توصیه می شود که هنوز در مراحل اولیه بروز علائم بیماری هستند و شرایط انجام جراحی یا لیزر درمانی را ندارند یا در دوران نقاهت پس از لیزر درمانی هستند.
چرا درمان فیستول مقعدی با دارو امکان پذیر نیست؟
فیستول یک مسیر لوله ای عفونی است. هیچ دارویی تا کنون، به تنهایی نتوانسته مجرای فیستول را از بین ببرد. تاثیر دارو بر کاهش عفونت داخل کانال فیستول است.
برای درک بهتر این موضوع باید لوله ای در زیر پوست را در نظر گرفت که حتی اگر با مصرف داروی ضد عفونت، مواد چرک و عفونی داخل لوله از بین برود؛ اما خود لوله همچنان در زیر پوست باقی می ماند و مستعد پر شدن از عفونت است.
به همین دلیل درمان فیستول با لیزر یا لیزر درمانی و از بین بردن کامل و سوزاندن مجرا است.
داروهای موثر بر درمان فیستول مقعدی: از کاهش درد و عفونت تا التهاب
هدف استفاده از داروها، کنترل درد و کاهش التهاب و عفونت و جلوگیری از گسترش شاخه های فیستول، عمیق شدن و نفوذ به بافت ها و عضلات زیرین کانال هاست.
مهم ترین گروه های دارویی موثر بر فیستول مقعدی:
1- آنتی بیوتیک ها: جلوگیری از گسترش عفونت فیستول مقعدی
هدف از تجویز آنتی بیوتیک ها، به عنوان اولین و مهم ترین درمان دارویی فیستول؛ کاهش تعداد باکتری ها و جلوگیری از گسترش عفونت است.
تجویز آنتی بیوتیک ها حتما باید تحت نظر پزشک متخصص باشد. مصرف خودسرانه آن ها، باعث مقاومت باکتریایی می شود.
رایج ترین آنتی بیوتیک های موثر در فیستول مقعدی:
- مترونیدازول: موثر در کنترل عفونت های بی هوازی در ناحیه مقعد.
- سیپروفلوکساسین: موثر بر عفونت های گوارشی و باکتری های مقاوم.
- آموکسی سیلین و کلاولانات: ترکیبی برای مهار عفونت های شدید فیستول.
2- داروهای ضد التهاب: موثر بر کاهش تورم و التهاب ناشی از فیستول مقعدی
تورم و التهاب، از عوامل اصلی درد و سوزش فیستول مقعدی است. پزشک متخصص، برای این مشکل داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی تجویز می کند.
رایج ترین داروهای ضد التهاب موثر در فیستول مقعدی:
- ایبوپروفن: مسکن و کاهش دهنده درد و التهاب.
- ناپروکسن: تسکین درد های طولانی مدت و موثر در کنترل التهاب و تورم.
3- داروهای مسکن: موثر بر کاهش درد فیستول مقعدی
درد فیستول به صورت مداوم و آزار دهنده ای، زندگی بیمار مبتلا را مختل می کند. تجویز داروهای مسکن بدون کدئین (چون کدئین، باعث یبوست می شود)، در کنترل درد موثر است.
رایج ترین داروهای مسکن موثر در فیستول مقعدی:
- استامینوفن: موثر در تسکین و آرام کردن دردهای خفیف تا متوسط
- داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID ها): موثر بر دردهای متوسط همراه التهاب و تورم
4- پمادها و داروهای موضعی: کاهش تحریک پوست ناشی از فیستول
در برخی موارد، تجویز پمادهای موضعی به کاهش تحریکات و حساسیت های پوستی در اطراف خروجی مجرای فیستول، کمک می کند.
رایج ترین پماد های موضعی موثر بر فیستول مقعدی:
- پماد موپیروسین: ضد عفونی کننده قوی زخم و پوست اطراف روزنه خروجی لوله فیستول.
- پماد لیدوکائین: موثر در کاهش درد و بیحسی موضعی در ناحیه درگیر فیستول
5- مکمل های کمکی: تقویت سیستم ایمنی بدن قبل لیزر درمانی
در مرحله پیش از عمل جراحی و درمان فیستول با لیزر، داروهای تقویتی برای تقویت سیستم ایمنی بدن و افزایش قدرت و سرعت ترمیم محل فیستول، توسط پزشک، تجویز می شود.
رایج ترین داروهای تقویتی: موثر بر ترمیم فیستول مقعدی
- ویتامین C
- روی یا زینک
- مکمل های پروبیوتیک
آمادگی قبل از لیزر درمانی فیستول مقعدی:
آماده سازی قبل از انجام لیزر درمانی توسط جراح متخصص، به منظور جلوگیری از عفونت و افزایش سرعت بهبودی، اهمیت زیادی دارد.
مراحل آماده سازی قبل از لیزر درمانی فیستول:
- تخلیه عفونت های فعال موجود در لوله فیستول: با تجویز دارو یا درناژ (Drainage)
- رعایت رژیم غذایی مقوی، سبک و پر فیبر برای پیشگیری از ابتلا به یبوست
- مصرف مایعات فراوان بدون شکر و الکل
- مصرف دارو های آنتی بیوتیک تجویز شده طبق دستور به همراه آب فراوان
- پرهیز از مصرف دخانیات و الکل: کمک به افزایش گردش خون و تسریع در روند بهبودی زخم
لیزر درمانی: بهترین روش درمان فیستول مقعدی با لیزر
در سال های اخیر، لیزر درمانی به عنوان موثرترین و قطعی ترین روش درمان بیماری های مقعدی مانند فیستول، هموروئید (بواسیر داخلی و خارجی)، شقاق (فیشر)، آبسه و کیست مویی؛ توسط جراحان متخصص و تایید بیماران درمان شده، معرفی می شود.
مزایای درمان فیستول با لیزر:
- جراحی فیستول با لیزر یا درمان فیستول با لیزر، به صورت سرپایی، بدون بیهوشی و بستری
- کاهش درد، سوزش و خونریزی از فیستول مقعدی
- بدون نیاز به برش های بزرگ و عمیق در بافت درگیر فیستول
- بدون خطر آسیب به عضلات اسفنکتر مقعدی و ریسک ابتلا به بی اختیاری مدفوع
مراقبت های پس از لیزر درمانی فیستول: کمک به تسریع بهبودی
بعد از درمان فیستول مقعدی با لیزر، رعایت نکات ساده ای به بهبود و ترمیم سریع کمک زیادی می کند.
مهم ترین نکات مراقبتی بعد از لیزر درمانی فیستول:
- مصرف منظم و سر موقع داروهای تجویز شده
- رعایت بهداشت و شستشوی ناحیه مقعد طبق دستور پزشک
- پرهیز از بی تحرکی: نشستن و ایستادن به مدت طولانی
- مصرف غذاهای مقوی، سبک و پر فیبر، میوه های تازه و آب فراوان
- مراجعه به پزشک معالج برای بررسی روند ترمیم زخم در صورت لزوم
سوالات متداول درباره درمان دارویی فیستول؛ کاهش عفونت و آمادگی قبل از جراحی
- آیا امکان درمان فیستول با دارو و بدن جراحی وجود دارد؟
خیر. درمان دارویی فیستول مقعدی، تنها به عنوان مکمل یا کمک کننده، در کنار لیزر درمانی تجویز می شود. - آیا در لیزر درمانی فیستول، مجرای خروج عفونت از بین می رود؟
بله. کانال یا مجرای فیستول کامل از بین می رود تا احتمال عود بیماری به کمترین حد برسد.
- آیا بیمار هنگام لیزر درمانی، دردی احساس می کند؟
خیر. در لیزر درمانی، بی حسی موضعی محل بروز فیستول، باعث از بین رفتن احساس درد می هنگام لیزر می شود.
- آیا در کلینیک لیزر درمان، برای درمان فیستول مقعدی با لیزر، پزشک جراح خانم نیز فعالیت می کنند؟
بله. خوشبختانه در کلینیک لیزر درمان، جراحان خانم با سال ها تجربه در زمینه درمان بیماری های مقعدی با لیزر، به منظور آسایش خاطر، احساس امنیت و راحتی بیماران خانم، فعالیت می کنند.
- چه زمانی برای درمان لیزری فیستول باید به کلینیک لیزر درمان مراجعه کرد؟
به محض مشاهده علائم فیستول مقعدی؛ مانند خروج ترشحات عفونی و بدبو، مدفوع، خونابه، تورم و التهاب از سوراخ هایی در پوست اطراف مقعد و واژن، باید به جراح متخصص در کلینیک لیزر درمان مراجعه کرد.
